Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), istem dışı gelen takıntılı düşünceler ve bu düşüncelerin yarattığı huzursuzluğu azaltmak için tekrarlanan davranışlarla kendini gösterir. Bu döngü yorucu olabilir; ancak yapılandırılmış psikolojik destekle döngüyü gevşetmek mümkündür.
OKB'de zihne istem dışı, rahatsız edici düşünceler (obsesyonlar) gelir; kişi bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için belirli davranışları (kompulsiyonlar) tekrarlamak zorunda hisseder. Bu davranışlar anlık rahatlama sağlasa da kısa süre sonra döngü yeniden başlar.
Takıntılar temizlik, kontrol etme, simetri, zarar verme korkusu ya da dini ve ahlaki içerikli düşünceler gibi pek çok biçimde olabilir. Kişi çoğu zaman bu düşüncelerin abartılı olduğunu bilir, fakat yine de durduramaz; bu da yoğun bir çaresizlik hissi yaratabilir.
Online görüşmelerde bu döngünün nasıl işlediği birlikte anlaşılır. Online psikolog desteğiyle, kaygıyı tetikleyen düşüncelerle yeni bir ilişki kurmanın ve tekrarlayan davranışlara duyulan ihtiyacı kademeli olarak azaltmanın yolları birlikte aranır.
Sık görülen belirtiler
- Zihne istem dışı gelen, rahatsız edici takıntılı düşünceler
- Bu düşünceleri bastırmak için tekrarlanan davranışlar
- Aşırı temizlik veya yıkanma ihtiyacı
- Kapı, ocak ya da kilit gibi şeyleri tekrar tekrar kontrol etme
- Simetri ve düzen konusunda yoğun hassasiyet
- Belirli sayıları sayma ya da içsel ritüeller
- Davranış engellendiğinde artan yoğun kaygı
- Bu döngünün zaman ve enerji açısından yorucu hâle gelmesi
Olası nedenler ve tetikleyiciler
- Genetik ve biyolojik yatkınlık
- Beyindeki kaygı düzenleme süreçlerindeki farklılıklar
- Yüksek stres ve yaşam geçişleri
- Aşırı sorumluluk ve mükemmeliyetçilik eğilimleri
- Öğrenilmiş kaygıyla baş etme biçimleri
Nasıl bir destek sunulur?
Online görüşmelerde OKB ile çalışırken çoğunlukla bilişsel davranışçı terapiden (BDT) ve özellikle maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) ilkelerinden yararlanılır; takıntılı düşünceler karşısında otomatik tepki verme ihtiyacı kademeli olarak azaltılır. Gerektiğinde altta yatan inanç örüntüleri için şema terapi yaklaşımları da sürece dahil edilebilir; tüm adımlar sizin temponuza göre ilerler.
Süreç nasıl ilerler?
İlk görüşmede takıntı ve davranış döngünüzün nasıl işlediğini birlikte haritalandırırız. Online danışmanlık süreci çevrim içi, gizli ve güvenli yürür; tekrarlayan davranışları azaltma adımlarının hızını her zaman birlikte belirleriz. Yoğun belirtilerde tıbbi değerlendirme de önerilebilir.